• Na afloop van de bijeenkomst konden de bezoekers boeken later signeren door Benali.

    Ruud Verhoef
  • Petra Heidinger

Abdelkar Benali spreekt voor taalmaatjes

AMERSFOORT Geboeid luisterden woensdagavond 150 vrijwilligers en gasten van Humanitas naar de taalles van de bekende Rotterdams-Marokkaanse schrijver Abdelkar Benali. Een lezing kun je het optreden van de veelzijdige taalvirtuoos en hardloper niet noemen. De volle Schutterzaal, welwillend beschikbaar gesteld door De Observant, hing aan de lippen van deze rasverteller.

Hij begint met een diepe wijsheid: ,,Het gaat bij taal om de omgang tussen mensen en bij een nieuwe taal is de een de taalgever en de leerling is de taalnemer. Je draagt niet alleen woorden over, maar ook de cultuur, de ziel."

VERHALEN Benali: ,,Verhalen, daar gaat het om. Migranten brengen hun verhalen mee en het is aan de vrijwillige taalcoach om zoveel vertrouwen en gezelligheid op te bouwen dat deze verhalen ook verteld worden. Moeders hebben de kracht van het vertellen. Het eigen verhaal, de eigen geschiedenis. Ouders die verhalen vertellen leren hun kinderen taalbesef; in welke taal dan ook." Alles in de nieuwe omgeving is vreemd en onwennig. Je houdt daarom als moeder thuis je kringetje klein en ondertussen vervreemden je kinderen van je omdat ze steeds meer andere woorden gebruiken uit een andere cultuur. Benali illustreert dit met de ene anekdote na de andere en strooit daar wijze lessen tussen: ,,Nieuwkomers hebben behoefte aan hulp; vooral met taal. Spreektaal is van groot belang. De krant leren lezen of een boek leren lezen dat lukt wel, maar gewone omgangstaal is best moeilijk. Zelf viel ik door de mand toen ik in Italië, zonder hulp een halfje bruin bij de bakker moest bestellen."

Daarom is het voor Taalmaatjes zo belangrijk om juist die uitdrukkingen in de spreektaal te oefenen, zoals ,,Wat kan ik voor u doen?", ,,Pak even" en ,,Moet je doen!" Zelf las Benali alles wat hij als kind te pakken kon krijgen. Boeken in huis helpen daar natuurlijk enorm bij en kinderen met een taalachterstand zijn echt geholpen met het neerleggen van (oude) kinderboeken. Vroeg of laat grijpen ze er wel een keer naar.

DRIE TALEN Gevraagd naar de taal die Abdelkar Benali spreekt met zijn eigen dochter van twee, legt hij uit dat bij hem in de familie drie talen worden gesproken: ,,Berbers, Arbabisch en Nederlands. Wij voeden ons dochtertje in het Nederlands op. Als je een kind tweetalig wilt opvoeden, houd je dan als ouder steeds bij dezelfde taal. Vader spreekt de ene en moeder de andere taal en wissel die twee rollen niet."

Eén van de aanwezige gemeenteraadsleden, Maria Ballast-Tatarian, bedankt Benali: ze merkt al jaren dat ze mooie volzinnen kan uitspreken in de raadszaal, maar met gewone omgangstaal houdt ze moeite. Dat is haar vanavond wel duidelijker geworden.

De theatermaker en dichter ontroerde de aanwezigen met het voorlezen van zijn gedicht 'Ode aan de vrijwilliger'. In het voorprogramma bracht pianist Alireza Baghdadchi, Iraans-Nederlands student aan het conservatorium en eerder deelnemer aan het Humanitas Taalproject, westerse en oosterse composities ten gehore.

Er was nog volop gelegenheid na te praten, boeken te laten signeren en politieke of particuliere selfies te maken met de schrijver. Het was voor de vrijwilligers en gasten van Humanitas een inspirerende avond.