• Jan van Straalen (rechts) en Roel de Jonge, de initiatiefnemers van Cultureel Café Hoogland.

    Hans Vos

Cultureel Café Hoogland open

AMERSFOORT Ze kennen elkaar nu al ruim dertig jaar. Na omzwervingen door Nederland streken Jan van Straalen (67 jaar) en Roel de Jonge (61) - zonder dat ze dat toen van elkaar wisten - aan het eind van de jaren tachtig neer in Hoogland. Daar werd destijds in een rap tempo de ene na de andere nieuwbouwwoning opgeleverd. Van Straalen, een geboren Brabander, betrok een huis in de wijk De Bik; De Jonge, wiens roots in Drenthe liggen, deed dat in de buurt die De Ham heet. Een gelukkig toeval bracht hen voor het eerst samen.

Hans Vos

Met hun echtgenotes die beide in verwachting waren, volgden de twee dorpelingen dezelfde zwangerschapscursus. Na de geboorte van de kinderen hielden Van Straalen en De Jonge contact. Niet in de laatste plaats vanwege hun culturele klik. Van Straalen was tot zijn pensionering een gedreven muziekdocent in het voortgezet onderwijs, De Jonge hield zich in zijn vrije tijd bezig met het produceren van musicals door amateurs. En ze speelden bij gelegenheid samen in een band.

PUBLIEKSTREKKERS In de afgelopen drie decennia zagen zij het Hooglandse activiteitenprogramma, georganiseerd door een nog steeds groter wordende groep vrijwilligers, flink in aantal toenemen. Van publiekstrekkers als de carnavalsoptocht, het blaaskapellenfestival, de dorpsfeesten en de gazonmaaierraces tot tal van andere, ook kleinschalige gebeurtenissen. En toch bleef er voor Van Straalen en De Jonge altijd nog wat te wensen over. Dat verlangen versterkte zich toen zij beiden een punt zetten achter hun werkzame leven.

De Jonge maakte als leidinggevende in de geestelijke gezondheidszorg diverse fusies mee. Naar tevredenheid trof hij na wéér een reorganisatie een vertrekregeling met zijn werkgever. Zijn bevriende dorpsgenoot maakte hem moeiteloos warm voor een laagdrempelige succesformule die de gewezen muziekleraar had toegepast op de scholen waaraan hij in het recente verleden les had gegeven. Zijn cultureel café-idee sloeg enorm aan bij de leerlingen, die elkaar, hun ouders, hun verzorgers en hun vrienden dikwijls verrasten met hun optredens. Zozeer zelfs dat het voor een aantal scholieren de sprong werd naar broodwinning in de muziek en dans. Het plezier van dat bijzondere bijeffect straalt na al die jaren nog steeds van het gezicht van Van Straalen af. ,,Optreden voor je eigen publiek, je passie tonen, is het moeilijkste wat er is'', zo complimenteert hij zijn oud-leerlingen die het aandurfden – ook hen voor wie er uiteindelijk met het diploma op zak géén professionele loopbaan in de muziek- of danswereld was weggelegd. Gastheer De Jonge knikt bevestigend, nippend aan een glas thee. Als producer hielp hij menige musicalzanger en -zangeres voor eens en altijd van de podiumvrees af.

PRIMEUR Hij en Van Straalen hadden zelf van bühnestress geen last bij hun eigen uitvoeringen. De natuurlijke rust die zij allebei uitstralen, zal ook de deelnemers aan het Cultureel Café in Hoogland in De Plank, de kroeg aan de Coelhorsterweg, goed doen. Net als hun beider enthousiasme voor de primeur op zondag 25 maart, van 15.00 tot 18.00 uur. Ze hebben er zin in. ,,We hebben al verschillende dingen op muzikaal en cultureel gebied gedaan, we hebben ons al vaak kostelijk vermaakt, en samen zijn we bovendien sterk'', zegt De Jonge, wiens zoon Wietse als geluidstechnicus in actie zal komen. Lachend vervolgt hij: ,,Sommigen denken dat we broers zijn. Zo worden we heel vaak aangesproken. Zijn dochter tikte me ooit eens van achteren op mijn schouder, omdat ze dacht dat ik haar vader was. Hahaha.''

ONTMOETINGSPLEK De twee initiatiefnemers staan er versteld van hoe snel hun eerste artistieke zondagmiddagprogramma in het café in Hoogland-West was gevuld. ,,We willen het graag breed en verticaal gaan uitbouwen, in de hoop dat singer-songwriters, bands, schrijvers, dichters en kunstenaars van elkaar leren'', vertelt Van Straalen. ,,Het kan een uitprobeerpodium zijn voor een beginneling of een podium voor een try-out van een ervaren kracht die iets nieuws wil uitproberen.'' Het ideaalbeeld van De Jonge is een inspirerende ontmoetingsplek. ,,In een ongedwongen, gemoedelijke sfeer een prikkel aan elkaar doorgeven'', stipt hij zijn wens aan. ,,En ook nog eens gratis toegankelijk op elk moment.''

Heel voorzichtig denken de twee Hooglanders aan een vervolg, in de maand november, al moeten zij daarover nog in nader overleg treden met de uitbater van De Plank, Cor Smink. ,,De hoofdmoot van ons eerste Cultureel Café is muziek. Dat is, hoe afwisselend ook, aan de ene kant wel jammer, maar aan de andere kant ben ik heel blij met de reacties. Het moet nog groeien. Ik ben benieuwd hoe het gaat lopen. Kansrijk is het zeker,'' zegt Van Straalen.

Uit het dorp hebben hij en ook De Jonge al positieve geluiden opgevangen. ,,Op de markt werd ik aangesproken door mensen die me toevertrouwden dat ze zeker komen luisteren. Terwijl er nog amper publiciteit over is geweest'', aldus De Jonge handenwrijvend. Hijzelf is vooral gecharmeerd van de koppeling cultuur aan natuur in Hoogland-West, een grote groene long van Amersfoort die veel recreanten trekt. Tussen de landerijen is het goed toeven, voor lichaam en geest. Wandelen, fietsen, luisteren én kijken – een héle zondagmiddag. De Jonge licht toe: ,,Er is daar nog heel veel te ontdekken. Hopelijk wordt onze opzet gewaardeerd en borrelt er in ons mooie dorp nieuw talent op. Dat zou helemaal fijn zijn; dan krijgt ons Cultureel Café, dat opent staat voor iedereen, waar dan ook uit het land, nog wat meer cachet. Slaat het onverhoopt niet aan, ach, dan hebben wij samen met Cor Smink in elk geval onze nek uitgestoken. Na een paar gefronste wenkbrauwen wilde hij het met ons wel uitproberen, gelukkig. Hopelijk draait hij een goede omzet, en hebben deelnemers, het publiek en wij als bedenkers een heerlijke culturele middag die naar meer en vaker smaakt.''