• Uitgever
  • Uitgever

'Drie generaties vrouwen'

AMERSFOORT Helene F. van Vlissingen is geen onbekende in Amersfoort. Ze stond aan de wieg van vele Amersfoortse culturele organisaties, waaronder Traktor Toernee, het Onze Lieve Vrouwetheater en De Stadsomroep. Als auteur publiceerde ze recent onder pseudoniem Lena Landauer: 'Schaduwmoeders'.

Ellen de Jong

Drie generaties vrouwen vertellen hun bijzondere levensverhaal - met als rode draad het verbeten gevecht met hun identiteit - dat Landauer vol geestdrift optekende. Als eerste komt de joodse Nina aan bod (later noemt ze zich

Penny). Haar moeder en broer kwamen om in een vernietigingskamp, haar vader overleefde het, maar vond de opvoeding van zijn dochter te zwaar. Ze wordt bij pleegouders ondergebracht die het goed met haar voor

hebben, maar ze voelt dat het niet haar eigen ouders zijn. Ze vraagt: ,,Mama, ik ben niet jouw eigen kind, hè?" Haar pleegmoeder negeert haar vraag met als gevolg dat ze onzeker en angstig wordt. In 1944 maakt ze, als

onderduikkind, ook nog eens het oorlogsgeweld mee bij de bevrijding.

MOEDER-DOCHTER RELATIE Penny trouwt later met Aaron en krijgt een dochter, Liane en een zoon Benji. Het huwelijk loopt spaak, Aaron vertrekt naar Israël en Penny kiest met haar kinderen voor een woongroep

en gaat als jurist aan het werk. De relatie met haar dochter is moeizaam. Penny constateert: 'Na het vertrek van Aaron is het nooit meer echt goed geweest tussen haar en mij.' Liane vindt dat haar moeder haar te weinig aandacht geeft. Gelukkig heeft ze vriendje Adriaan gevonden, met wie ze goed kan opschieten: 'Hij was een beetje stil, net als zij eigenlijk, en leek veel na te denken.' Adriaan woont in een groot huis en hij is het enige kind van deftige ouders. Liane speelt daar vaak met hem. Ze vertelt niets aan haar moeder en dat leidt tot conflicten: 'dat stiekem verdwijnen van jou, daar heb ik schoon genoeg van', zegt Penny, waarop Liane reageert: 'Jij vertelt ook nooit waar je bent. Ik vind je een rot moeder.'

GEHEIM Liane haar wereld stort in als ze op zekere dag van Adriaans ouders nooit meer met hem mag spelen: 'Dit is een pikzwarte dag in mijn leven.' Ze schrijft haar ervaringen en gevoelens in een schrift op en dat troost haar. 'Ze schreef niet aan een verzonnen persoon. Alleen voor zichzelf. Om haar gedachten niet te verliezen. Haar schrift was een geheim zonder pijn.'

NOODLOT Als laatste komt Edith in beeld, ze is de dochter van Liane. Ze groeit eveneens op zonder vader en ook de relatie met haar moeder staat onder druk, vooral als Edith op haar zeventiende vertelt dat ze zwanger is van haar Marokkaanse vriend Hanif, die echter van niets weet aangezien hij voortijdig de benen neemt. Edith wil geen abortus: zoon Ruben wordt geboren. Ook die groeit op zonder vader. En dan slaat het noodlot voor de drie vrouwen toe. Penny, inmiddels oma stelt vast: 'Het kan bij ons nooit eens gewoon zijn. Na veertig jaar nog steeds joodse schaduwmoeders waar geen vader bij is. Wat je ook door de pap gooit, het is en blijft hetzelfde drama.' is moeizaam. Penny constateert: 'Na het vertrek van Aaron is het nooit meer echt goed geweest tussen haar en mij.' Liane vindt dat haar moeder haar te weinig aandacht geeft. Gelukkig heeft ze vriendje Adriaan gevonden, met wie ze goed kan opschieten: 'Hij was een beetje stil, net als zij eigenlijk, en leek veel na te denken.' Adriaan woont in een groot huis en hij is het enige kind van deftige ouders. Liane speelt daar vaak met hem. Ze vertelt niets aan haar moeder en dat leidt tot conflicten: 'dat stiekem verdwijnen van jou, daar heb ik schoon genoeg van', zegt Penny, waarop Liane reageert: 'Jij vertelt ook nooit waar je bent. Ik vind je een rot moeder.'

GEHEIM Liane haar wereld stort in als ze op zekere dag van Adriaans ouders nooit meer met hem mag spelen: 'Dit is een pikzwarte dag in mijn leven.' Ze schrijft haar ervaringen en gevoelens in een schrift op en dat troost haar. 'Ze schreef niet aan een verzonnen persoon. Alleen voor zichzelf. Om haar gedachten niet te verliezen. Haar schrift was een geheim zonder pijn.'

NOODLOT Als laatste komt Edith in beeld, ze is de dochter van Liane. Ze groeit eveneens op zonder vader en ook de relatie met haar moeder staat onder druk, vooral als Edith op haar zeventiende vertelt dat ze zwanger is van haar Marokkaanse vriend Hanif, die echter van niets weet aangezien hij voortijdig de benen neemt. Edith wil geen abortus: zoon Ruben wordt geboren. Ook die groeit op zonder vader. En dan slaat het noodlot voor de drie vrouwen toe. Penny, inmiddels oma stelt vast: 'Het kan bij ons nooit eens gewoon zijn. Na veertig jaar nog steeds joodse schaduwmoeders waar geen vader bij is. Wat je ook door de pap gooit, het is en blijft hetzelfde drama.'