• Willemien Meershoek: ,,We zullen ons ook focussen op de daders''

    Marco Peters

Geschiedenis nóg beter zichtbaar en voelbaar in Kamp Amersfoort

AMERSFOORT/LEUSDEN Een bezoek aan Nationaal Monument Kamp Amersfoort laat veel mensen niet onberoerd. Elk jaar proberen meer mensen (afgelopen jaar ruim 32.000) iets te ervaren van de sfeer die hier tijdens de oorlog heerste. Om die stromen in goede banen te leiden, wordt het herinneringscentrum vernieuwd en uitgebreid. Daarna zal de geschiedenis van deze plek nóg beter voelbaar en zichtbaar zijn.

Anneke Verhoeven

In het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort werden tijdens de oorlog 37.000 mensen vastgehouden, vooral politieke gevangenen. Ruim zeshonderd gevangenen vonden de dood. De helft werd geëxecuteerd, de anderen overleden door marteling of honger. Van de geëxecuteerden die na de oorlog werden opgegraven, worden de vindplaatsen duidelijker gemarkeerd, aldus directeur Willemien Meershoek. Het is één van de maatregelen die het publiek een nog indringender beeld zal geven van het leven in dit kamp. De verbouwing zal in fasen worden uitgevoerd; als alles meezit gaat de eerste schop volgend voorjaar in de grond.

Allereerst wordt er een extra verdieping gecreëerd op het gebouwtje van het binnenterrein. Met behulp van moderne technische hulpmiddelen wordt het originele gevangenendeel van het kamp zichtbaar gemaakt. Stalen platen rond de binnenplaats zorgen eveneens voor die sfeer van beklemming. De achterliggende bedrijfspanden zullen niet meer als stoorzender fungeren. Meershoek: ,,Als je nu over het terrein loopt, zie je die gebouwen, zoals bijvoorbeeld de politieschool. Die gebouwen zijn straks niet meer prominent aanwezig.''

DADERS Verder komen er ondergrondse tentoonstellingsruimten. ,,Het centrum krijgt nog meer een museumfunctie. Behalve op de slachtoffers en omstanders zullen we ons ook focussen op de daders'', aldus Meershoek. Oorlogsmisdaden zijn immers van alle tijden en ook anno 2016 worstelen we met de vraag hoe mensen tot zulke misdaden in staat zijn. ,,Het verhaal van Kamp Amersfoort blijft daarom actueel; voor volwassenen en zeker voor jongeren. De vrijheid waarin zij opgroeien is niet vanzelfsprekend.''

Op het programma voor de jeugd wordt dan ook stevig ingezet. ,,We gaan werken met moderne interactieve toepassingen en gaan met programma's werken, zoals het voorleggen van dilemma's. Natuurlijk weet je nooit wat je doet in een situatie zoals tijdens de oorlog, maar het is wel goed om erbij stil te staan. Alle veranderingen in gedrag begint bij bewustwording.'' Schoolklassen leveren een belangrijk aandeel in het bezoekersaantal. Communicatieadviseur Pascalle Kaljé: ,,Ze komen vaak uitgelaten binnen, maar raken tijdens de rondleiding behoorlijk onder de indruk.'' Ook kinderen die als vluchteling in Nederland wonen, maken aan de hand van Kamp Amersfoort kennis met dit stuk van onze geschiedenis. ,,Een gids vroeg eens aan het einde van de rondleiding: 'kennen jullie dat gevoel dat je buitengesloten bent, dat je nergens bij mag horen?' 'Ja, ik', zei één van de kinderen die vervolgens iets vertelde over haar status van vluchteling zijn. Dat maakt op de hele groep extra indruk.''

BENEFIETAVOND Met de totale verbouwing is een bedrag van bijna zes miljoen gemoeid. Voor de eerste fase is 3,3 euro miljoen noodzakelijk. De Postcodeloterij heeft al 1,5 miljoen voor dit doel beschikbaar gesteld. Bij de Provincie Utrecht, de gemeente Amersfoort en de gemeente Leusden is eveneens een bijdrage aangevraagd, maar ook particuliere steun is hartelijk welkom. Donderdag 31 maart wordt een avond gehouden waarbij de verkoop van aandelen in de vernieuwing van Kamp Amersfoort van start gaat. Wie een aandeel van 250 euro koopt, krijgt een bronzen boomblad dat kunstenaar Armando speciaal voor deze gelegenheid maakte. Wie een aandeel van 25 euro koopt, krijgt een (verjaardags)kalender met reproducties van schilderijen van Armando. Hij zag als tiener hoe gevangenen naar en van het kamp werden getransporteerd; het maakte een onuitwisbare indruk. Aandeelhouder worden? Kijk op www.kampamersfoort.nl