• Arjan Klaver
  • Een heerlijke uitlaatklepom geheel vrijblijvend twee keer in de maand samen te leren spelen.

    Arjan Klaver

Stadse Fratsen: voor gelijkgestemden

AMERSFOORT De Stad Amersfoort verhaalt over gezelschappen die voor de betrokkenen een rusthaven zijn in een hectische wereld. Sommige gezelschappen zijn al eeuwenlang actief. In de alweer 36ste aflevering is Stadse fratsen harmonieus.

Arjan Klaver

Sinds de eerste noot op aarde werd gespeeld appelleert muziek aan bepaalde gevoelens. Dit is niet te vangen in een muziekgenre, maar hangt af van een combinatie van genre, frequentie, harmonie en ritme. Een stevig, voortstuwend ritme raakt kracht en zelfvertrouwen, zowel in klassieke als in rock- en wereldmuziek. Een tango beroert hart en sensualiteit en flamenco geeft uiting aan een gevoel van trots en eigenwaarde. Creativiteit, het vermogen tot dromen, verlangen, vrijheid en ruimte: specifieke muziek kan ons weer met die aspecten en talenten verbinden.

De meeste mensen kiezen muziek om de stemming of emotie van dat moment te versterken. Maar omgekeerd werkt het ook en is muziek in staat om een stemming, emotie of mindset op te roepen of te doorbreken. Volgens de beroemde neuroloog Olivier Sacks worden tijdens het zelf muziek maken veel verschillende hersengebieden actief. Die moeten met elkaar samenwerken. Dat is nodig voor het lezen van bladmuziek en het op elkaar afstemmen van de fijne spierbewegingen van de handen. Maar ook voor het inschatten en tot uitdrukking brengen van ritme en toonhoogte. „Dit is toch een heerlijke uitlaatklep om geheel vrijblijvend twee keer in de maand samen te leren spelen."

AANVOERDER Dit zegt Mieke Honingh. Zij maakt al geruime tijd deel uit van de altvioolsectie van het Metropole Orkest, waarvan een aantal jaren als aanvoerder. Sinds twee jaar probeert ze doordeweeks in Concordia in Hoogland in de schoenen te staan van haar idool, wijlen Jan Stulen. Tal van jonge dirigeertalenten hebben onmetelijk veel aan deze dirigent te danken, wiens ervaringen als orkestpedagoog door dik en dun hun neerslag hebben gevonden in 'De Tao van het dirigeren'. „Ik heb les van hem gehad."

PARTITUUR ,,Twee keer in de maand tacteer ik voor het Amersfoorst String Orchestra. En daar is sinds een jaar het Blazers Ensemble Amersfoort bijgekomen. En dat zijn muzikale clubs die het heerlijk vinden om op vrijwillige basis te musiceren, plezier te beleven en aan het uitvoeren van een partituur te bouwen. En dat zijn er heel wat in Nederland waar meer dan twee miljoen mensen een instrument bespelen. Mensen in verschillende leeftijdsgroepen. Het merendeel van deze groep bestaat uit jongeren tussen de 12-19 jaar (32%), gevolgd door de groep 45-64 jaar (19%). Grosso modo maken we met deel uit van de laatstgenoemde leeftijdscategorie. De insteek is dat we met gelijkgestemde muzikanten, die nog niet ver genoeg zijn om in een ensemble te musiceren, samen proberen te spelen. We spelen hier in Concordia op twee donderdagavonden in de maand. Kijk, de muzikanten die hier straks binnenkomen hebben les of ooit les gehad maar ze hebben totaal geen ervaring om met elkaar samen te spelen.

Dat is een discipline op zich. Je moet naar elkaar luisteren en weten wat de ander speelt terwijl je ondertussen je eigen partij speelt en de dirigent de maat aangeeft. En dat is al lastig want je bent zo afgeleid. Dat hele totaalpakket is lastig. Als je het samen doet dan word je groter dan de som der delen. Het is superleuk om dit groepsproces door te maken. We streven naar twee uitvoeringen per jaar in Amersfoort of daarbuiten. En dat lukt vrij aardig. Vorig jaar werden we met Kerst door Bartiméus in Doorn, een blindeninstituut, uitgenodigd om te spelen."

STEMMEN Langzaam druppelen de musici de zaal van Concordia binnen. De een pakt met de meeste voorzichtigheid een viool of altviool uit de koffer terwijl de ander een cello tevoorschijn haalt. Het Amersfoorst String Orchestra neemt plaats op de stoelen die in een kring om dirigent Honingh zijn geplaatst. De clubavond begint met het stemmen van de snaren. Maar liefst twee uur worden delen gespeeld van onder meer een bourrée van Händel en Le Petit Nègre van Debussy. Maar ook de lastige symfonie Die Unvollendete van Schubert heeft een plek gevonden op de muziekstandaard evenals een mooie choral fuga van Bach. Na de muzikale inspanning is het voor de gelijkgestemden tijd voor een frisje of borrel.

SCHUURPAPIER Aan de gezichtsuitdrukking van Connie Haasnoot is te zien dat ze weer veel plezier heeft beleefd. „Kijk, het bespelen van een viool op latere leeftijd is best wel lastig", bekende de Amersfoortse die verslingerd raakte aan het vioolspelen op het moment dat haar dochter les had gekregen. „En zeker als je in een ensemble moet samenspelen. In de afgelopen jaren heb ik veel geleerd met het viool spelen. Het geluid van ruw schuurpapier heb ik kunnen veranderen in dat van een lichtere variant. Maar dat is niet het belangrijkste. Dit is een heerlijk ontspanningsmoment van de week."