• Tentoonstelling ‘Puur Natuur’ laat ons kennismaken met de jonge Piet Mondriaan.

    Wil Groenhuijsen

Puur Natuur in Mondriaanhuis

AMERSFOORT Landschappen, bloemen, stillevens en portretten: tentoonstelling 'Puur Natuur' laat relatief onbekend en nauwelijks eerder vertoond werk zien uit de beginperiode van Piet Mondriaan.

Het grote publiek kent Piet Mondriaan (1872-1944) vooral als pionier van de abstracte kunst. De kunstenaar begon echter pas rond zijn veertigste levensjaar, na zijn vertrek naar Parijs, te experimenteren in deze stijl. Voor die tijd schilderde de geboren Amersfoorter realistische taferelen waarin de natuur een hoofdrol speelde. Tentoonstelling 'Puur Natuur' in het Mondriaanhuis focust nu op deze figuratieve periode van Mondriaan.

VERRASSEND VEELZIJDIG Te zien is een selectie werken uit de periode 1895-1910. De expositie laat een grote variëteit in onderwerpen zien en toont onder meer landschappen, portretten, bloemen en stillevens. Daarmee wordt zichtbaar hoe verrassend veelzijdig Piet Mondriaan ook al was in deze fase van zijn leven. De meeste van deze schilderijen zijn bovendien niet of nauwelijks eerder vertoond.

LANDSCHAPPEN Mondriaan woonde in zijn Nederlandse periode veel in Amsterdam, maar verbleef ook in diverse dorpen in Nederland. De schilder had de gewoonte om er met de fiets op uit te trekken en in de buitenlucht te tekenen of te schilderen wat hij daar aantrof: weidse landschappen, boerderijen, koeien in de stal of molens met de kenmerkende Hollandse wolkenpartijen.

Hoewel de onderwerpen van zijn werken in deze periode figuratief zijn, zie je wel in de loop van de tijd dat compositie en lijnen belangrijk worden voor Mondriaan. Ook zijn kleurgebruik verandert in de loop van de tijd: van donkere, bruine tinten, naar meer heldere kleuren. Daarmee kondigt Mondriaans beroemdere latere werk zich als het ware al aan.

PORTRETTEN In zijn Nederlandse periode heeft Mondriaan ook veel portretten gemaakt. Een deel daarvan werd in opdracht geschilderd en bracht zo geld in het laatje. Vaak portretteerde hij ook mensen uit zijn kennissenkring. Eén van de geportretteerden in de tentoonstelling is Frits Mondriaan, de oom van Piet. Oom Frits was naast kapper ook schilder van voornamelijk landschappen in de stijl van de Haagse School. Van hem leerde Piet de eerste kneepjes van het vak.

RODE AMARYLLIS Topstuk in de tentoonstelling is de rode amaryllis met blauwe achtergrond. Aan het begin van zijn carrière, maar ook nog in zijn abstracte periode, schilderde Mondriaan regelmatig bloemen. Meestal een enkele bloem, zoals een chrysant of een amaryllis, centraal in de compositie. De algemene opvatting is dat Mondriaan de bloemen maakte omdat er markt voor was. Maar gezien de grote kwaliteit van deze werken heeft hij vast ook plezier beleefd aan het vervaardigen ervan.

De tentoonstelling 'Puur Natuur' is te zien tot en met 28 oktober in het Mondriaanhuis.