• Vanaf 3 februari een van de blikvangers in Museum Flehite: het ameublement van Hildo Krop uit 1917

    Gemeentemuseum Den Haag

Tentoonstelling Flehite rond invloedrijk tijdschrift

AMERSFOORT Precies honderd jaar geleden verscheen het kunst- en architectuurtijdschrift Wendingen voor het eerst. Museum Flehite staat hier vanaf 3 februari uitgebreid bij stil met de tentoonstelling 'De Kunst van Wendingen - 1918-1932'.

Willem Jaap van Essen

 

Het maandblad Wendingen werd in 1918 opgericht door het  Amsterdamse kunstgenootschap Architectura et Amicitia. De daaropvolgende veertien jaar fungeerde het als forum voor toonaangevende architecten en kunstenaars. Er werd gediscussieerd over eigentijdse kwesties die speelden in verschillende kunstsectoren. Daarnaast was Wendingen een tijdschrift dat op zichzelf eigenlijk ook weer een kunstwerk was. Want voor elk nummer werd een prominente kunstenaar uitgenodigd om het omslag te ontwerpen. Onder hen de schilders Jan Sluijters en Jan Toorop, architect Willem Marinus Dudok en beeldhouwer-ontwerper Hildo Krop. Het tijdschrift bood hen maximale vrijheid; het ontwerp hoefde geen samenhang te vertonen met de inhoud van het blad.

 

PROGRESSIEF Alle verschenen edities, 116 in totaal, zijn vanaf 3 februari te zien in de tentoonstelling. Daarnaast worden tientallen voorwerpen uit de nummers van Wendingen getoond die nog altijd tot de verbeelding spreken: architectuurtekeningen, beeldhouwwerken, schilderijen, affiches en meubels. Zij staan gerangschikt in thema's zoals kunstnijverheid, beeldhouwkunst, de Amsterdamse School en toneel/theater. Wendingen, dat drie maanden na het ontstaan van het eveneens baanbrekende tijdschrift De Stijl verscheen, was een progressief blad waarin verschillende kunstdisciplines samenkwamen. Hoewel er geen eenduidig thema, geen chronologische volgorde en geen stilistische ontwikkeling te bespeuren is, vertonen de omslagen als geheel gezien toch een eenheid. Dat komt deels door het bijzonder formaat van het blad, 33 x 33 cm. Ze tonen vrijwel iedere denkbare stijl uit die tijd en variëren van het majestueuze tot het alledaagse. Hun aantrekkingskracht wordt deels door deze diversiteit veroorzaakt.

 

BLIKVANGERS Eén van de blikvangers in de tentoonstelling is het originele ontwerp voor een omslag van de hand van de befaamde Russische kunstenaar El Lissitzky. Hij ontwierp de cover voor het novembernummer van Wendingen in 1922, dat geheel ging over architect Frank Lloyd Wright. Andere topstukken in de tentoonstelling zijn het ameublement van beeldhouwer Hildo Krop, de bronzen gestileerde uil van Joseph Mendes da Costa en de sculptuur Musicienne / Jeune fille à la guitar van Ossip Zadkine. Drijvende kracht achter tijdschrift Wendingen was de Nederlandse architect Hendricus Theodorus Wijdeveld (1885-1987). Hij was de vormgever en, tot aan zijn vertrek in 1925, tevens de hoofdredacteur van het blad. Wijdeveld ontwierp voor de Amersfoortse familie Langelaan in 1922 villa De Wachter. Dit Amersfoortse aspect komt ook aan bod in de tentoonstelling.

 

'De kunst van Wendingen (1918 - 1932)' is te zien vanaf 3 februari tot en met 21 mei in Museum Flehite.