• Bas Czerwinski

PvdA maakt plaats voor GroenLinks

AMERSFOORT D66, VVD, GroenLinks en de ChristenUnie; dit wordt vrijwel zeker de coalitie in Amersfoort, de komende vier jaar. De politieke 'verkenner' Joris Backer adviseert na twee weken onderzoek en gesprekken om met deze combinatie verder te gaan. Voor honderd procent staat deze coalitie nog niet vast; een volgende (in)formateur wordt nu geacht verder in gesprek te gaan.

Jeroen de Valk

Dat kan nog een klus worden; zo liet Astrid Janssen (GroenLinks) weten, in een gesprek met deze krant, bepaald geen fan te zijn van de geplande westelijke rondweg. Kees Kraanen (VVD) zei in deze kolommen dat hij daar juist een zeer uitgesproken voorstander van is. Zo zijn er meer meningsverschillen, hoewel Backer laat weten vertrouwen te hebben in de samenwerking. De beoogde coalitie is vooral een voorzetting van de vorige, met het verschil dat de PvdA is ingeruild voor GroenLinks. Over dat laatste zal niemand zich verbazen; de PvdA bezet nog maar twee zetels, terwijl GroenLinks is gegroeid naar zes zetels.

GroenLinks is nu even groot als VVD, D66 en CDA. De meerderheid van de nieuwe coalitie is echter krap, ondanks deze wissel: 22 van de 39 zetels. Menige oppositiepartij hoopte bijna op een 'afstraffing' van de oude garde, nadat PvdA en D66 stemmen verloren. Die afstraffing lijkt er niet te komen, zij het dat - met GroenLinks in de gelederen - de andere beoogde coalitiepartijen zullen moeten inbinden.

Al vóór dit advies protesteerde Ben Stoelinga (Amersfoort2014, gegroeid van één naar drie zetels) met een brief aan deze krant: zijn fractie zou al op voorhand zijn uitgesloten, ondanks de gemaakte winst.

'ARROGANTIE' Stoelinga: ,,De arrogantie ten top en een belediging voor de kiezers. De wens van de kiezer wordt niet gehonoreerd en in alle gevallen gaan verliezende partijen ook wethouders leveren.''

In een vertrouwelijk rapport aan de fractievoorzitters - in het bezit van deze krant - wordt Amersfoort2014 inderdaad niet genoemd bij de mogelijke coalitiepartners; wél de SP - ook drie zetels - en de gedecimeerde PvdA.

Hoe dan ook: de kaarten liggen goed voor de huidige wethouders Hans Buijtelaar (VVD), Menno Tigelaar (CU) en Willem-Jan Stegeman (D66). Fleur Imming (PvdA) zal moeten wijken. Bertien Houwing (D66) kondigde al begin dit jaar aan dat ze met pensioen gaat. Dat komt van pas, aangezien D66 nu geen twéé wethouders kan leveren. Vrijwel zeker is, dat GroenLinks wél een wethouder naar voren zal schuiven.

VIERPARTIJENCOALITIE Het CDA groeide naar zes zetels maar komt dus niet voor in deze coalitie. Een bittere pil, maar GroenLinks gaf al aan niet met VVD én CDA in een coalitie te zitten. Met beide partijen bestaan verschillen, en ook de elasticiteit van GroenLinks ken grenzen. Verkenner Backer respecteerde dit voorbehoud van GroenLinks, een partij die hij gezien de opmerkelijke winst onmisbaar achtte in de coalitie.

In een persbericht laat Backer weten dat hij zich heeft laten leiden door: ,,De voorkeur voor een vierpartijencoalitie, de bereidheid om inhoudelijke verschillen te overbruggen (…) en het vertrouwen dat partijen onderling hebben opgebouwd in de afgelopen periode.''

Waarom die voorkeur voor een coalitie met vier (en geen vijf) fracties? ,,Hoe meer partijen, hoe groter de verwatering van de ambitie of verlies aan cohesie in de uitvoering, is de gedachtegang.''