Amersfoortse scenarist schrijft toneelstuk over Johan Van Oldenbarnevelt

21-04-2019, 14:00 | Lezersnieuws | Jeroen

Amersfoortse scenarist schrijft toneelstuk over Johan Van Oldenbarnevelt

Amersfoortse scenarist Jeroen Steenbeek heeft een nieuw toneelstuk geschreven over Johan Van Oldenbarnevelt. Het scenario dat onlangs als paperback is verschenen onder de titel Soevereine Staten speelt zich af tussen 10 juli 1584 (de moord op Willem van Oranje) en 13 mei 1619 (de executie van Johan van Oldenbarnevelt).

Op 13 mei 2019 is het exact 400 jaar geleden dat Van Oldenbarnevelt wegens hoogverraad is geëxecuteerd op het Binnenhof te Den Haag. Dit vormt de aanleiding tot het schrijven van dit nieuwe werk over - zoals Mark Rutte het verwoordde “…de grootste staatsman uit onze geschiedenis.”

Aan de hand van dialogen tussen Johan van Oldenbarnevelt en andere prominenten uit de tachtigjarige oorlog zoals Maurits van Nassau, Paulus Buys, de Hertog van Parma en de Engelse Graaf van Leicester, wandelt de lezer door de ontstaansgeschiedenis van de Republiek der Nederlanden.

Het stuk wordt op 16 juni 2019 opgevoerd door spelers van Theaterschool De Springplank uit Amersfoort.

Het verhaal We maken kennis met Johan van Oldenbarnevelt en zijn vrouw Maria van Utrecht wanneer hij pensionaris van Rotterdam is en hij na het plotselinge overlijden van Willem van Oranje naar voren wordt geschoven als mentor van de dan nog zestienjarige Maurits van Nassau.

Er ontstaat een krachtige vertrouwensrelatie tussen pupil en mentor. Na de beëdiging van de achttienjarige Maurits van Nassau als nieuwe stadhouder wordt Johan van Oldenbarnevelt aangesteld als raadspensionaris. Hij is daarmee de belangrijkste politiek leider van de republiek in wording. Samen weten zij aan het eind van de 16e eeuw de Spanjaarden vrijwel geheel uit de Nederlanden te verdrijven.

Een kentering in de vertrouwensrelatie vormt de slag bij Nieuwpoort. Johan van Oldenbarnevelt dwingt de leider van het Staatse leger (Maurits van Nassau) om diep vijandelijk gebied in te trekken om de economische belangen van de republiek veilig te stellen. Maurits – die het al een slecht plan vond - wordt bij Nieuwpoort verrast door de Spaanse vijand en weet ternauwernood te winnen en levend uit de strijd te komen. Het onderlinge vertrouwen is voorgoed geschonden.

Tijdens het twaalfjarig bestand – wanneer er geen gemeenschappelijke vijand meer is breken er onlusten uit binnen de republiek tussen remonstranten enerzijds en contraremonstranten anderzijds. Of beter gezegd tussen republikeinen enerzijds en Oranjegezinden anderzijds. Wanneer Maurits weigert om het staatse leger in te zetten om de onlusten de kop in te drukken overspeelt Johan van Oldenbarnevelt zijn hand door steden de toestemming te geven om zelfstandig huurtroepen in te zetten om de onlusten op die manier tegen te gaan. Dit wordt door de Staten-Generaal als ondermijnend ervaren en dus krijgt Maurits van Nassau de opdracht om met het staatse leger de orde te herstellen en de verraders op te pakken.

Johan van Oldenbarnevelt wordt opgepakt en voorgeleid voor een special hiervoor opgericht politiek tribunaal. Het tribunaal, bestaande uit 24 rechters met als voorzitter Reinier Pauw, acht hem schuldig aan hoogverraad en veroordeelt hem tot de doodstraf.