• Foto Kamp Amersfoort
  • Foto Kamp Amersfoort
  • Foto Kamp Amersfoort

103-Jarige bezoekt executieplek broer

LEUSDEN Ze noemen haar Kieks en ze is al 103 jaar oud. Deze maand bezoekt ze nabij Kamp Amersfoort voor het eerst de plek waar haar broer precies 75 jaar geleden werd doodgeschoten.

De dood van haar broer - op 20 juli 1943 - herinnert Josephina ('Kieks') van der Borch van Verwolde zich als de dag van gisteren. Terwijl ze zelf in Zwitserland muziek studeerde, verzamelde haar broer Emile in Amsterdam gegevens over troepenbewegingen en luchtafweergeschut van de Duitse bezetter. Hij behoorde tot de Inlichtingendienst, een verzetsgroep die Londen van nuttige informatie voorzag.


Emile (uit Laren bij Lochem) en zijn maten werden verraden en door de bezetter ter dood veroordeeld. Het vonnis werd uitgesproken op zijn verjaardag, 17 mei.
Twee maanden later, op 20 juli om 14.00 uur, werd Emile met negentien anderen bij Kamp Amersfoort doodgeschoten. Tot de slachtoffers behoorden vijf studenten uit Delft en vijf jongemannen uit Zeeland. Hun lichamen werden na de oorlog gevonden in een kuil op de Leusderheide.


Op dezelfde dag, op hetzelfde tijdstip, op dezelfde plek (bij het geruimde massagraf 23) organiseert Kamp Amersfoort een herdenking voor de twintig mannen. Daartoe spoorden vrijwilligers familieleden van de oorlogsslachtoffers op.
De herdenking is mogelijk door de medewerking van het ministerie van defensie, dat het niet voor publiek toegankelijke gebied die middag openstelt voor nabestaanden. Het is voor het eerst dat familieleden de fusilladeplek kunnen bezoeken.


Meer dan honderd nabestaanden hebben zich voor de herdenking aangemeld. Een neef van Willem Kooijmans uit Amsterdam komt er zelfs speciaal voor over uit Australië. De vader van Kooijmans liet de NSB-vlag wapperen aan hun huis, terwijl zoonlief, die in hetzelfde huis woonde, heimelijk verzetswerk verrichtte. Pas toen Willem werd doodgeschoten, zegde zijn vader zijn NSB-lidmaatschap op.


Op 20 juli herdenkt Kamp Amersfoort ook de zes verzetsmensen die een week eerder, op 14 juli 1943, op de Leusderheide werden doodgeschoten. Ze behoorden tot de Volksmilitie, een paramilitaire verzetsgroep, en waren actief in Rotterdam.