• AS Media
  • Jeroen van der Veer

Brand dwarsboomt opening museum

Bij een grote brand aan de Kleine Koppel is vrijdagavond een deel van het nog te openen Knopjesmuseum verwoest. De vlammen kwamen metershoog uit het dak, maar wonderbaarlijk viel de schade relatief mee. 

Jeroen van der Veer

Een interactief kunst- en wetenschapsmuseum; zo kan men het Knopjesmuseum het best omschrijven. Op vrijdag 12 februari zou het, na tien jaar hard werken, zijn deuren openen en de uitnodigingen waren al verstuurd. Om de laatste puntjes op de i te zetten, werden er afgelopen vrijdagavond werkzaamheden uitgevoerd.

Met een select groepje was Harmen Zijp, initiatiefnemer van het Knopjesmuseum, in het gebouw aanwezig, toen hij geschreeuw hoorde. Een stuk piepschuim bleek vlam te hebben gevat. ,,We zijn direct gaan blussen, maar het bleek niet genoeg. Toen de brand niet meer te beheersen bleek, hebben we er gezamenlijk voor gezorgd dat iedereen het pand heeft verlaten.  We moesten daarna toezien hoe ook het dak van het pand vlam vatte. Een nachtmerrie. Het leek erop dat tien jaar werk in vlammen op ging."

Het vuur was van veraf te zien en omdat de brandweerkazerne op een steenworp afstand ligt van het Knopjesmuseum, waren de hulpdiensten snel ter plaatsen. Vier bluswagens en twee hoogwerkers. ,,Ik heb diep respect voor de hulpverlening", aldus Zijp. ,,Zij hebben uitstekend werk verricht en hadden de brand snel onder controle."

 

CONSTRUCTIE Terwijl Zijp vrijdagavond machteloos naar de vlammen keek, maakte de initiatiefnemer van het project een verslagen indruk. Zo noemde hij het 'Armando-taferelen', refererend aan de brand in 2007 waarbij ook een Amersfoorts museum in vlammen opging.

De nacht van vrijdag op zaterdag was een onrustige, vertelt Zijp achteraf: ,,Het moment waarop je je realiseert dat je het vuur niet de baas wordt. Die film heb ik die nacht in mijn hoofd nog wel een paar keer afgespeeld."

Op de zaterdag kreeg hij goed nieuws te horen. De staalconstructie was niet aangetast en de brand had vooral in het dak gewoed. ,,Omdat de constructie niet verzwakt was, mochten we die dag het pand in. Je weet natuurlijk niet wat je aan kan treffen en gaat van het ergste uit. Gelukkig viel het achteraf relatief mee en zijn we direct begonnen met herstelwerkzaamheden."

Wat de initiatiefnemer van het museum niet wist, is dat er op social-media al direct een actie werd gestart om de groep kunstenaars te steunen. Op de Facebookpagina 'Inbranduitdebrand' werden oproepen gedaan voor gelddonaties, maar ook om gezamenlijk de handen uit de mouwen te steken. ,,Het museum in brand zien staan, was emotioneel, maar ik vind het nog ontroerender om te zien hoe veel mensen hier rondlopen om te helpen. Ik wist niet dat wij zo veel vrienden hadden. Door hen krijgen wij simpelweg niet de gelegenheid om bij de pakken neer te zitten."

In het pand was goed te zien waar de brand was ontstaan en hoe het verder is uitgebreid. Vooral de bovenverdieping moest het ontgelden. Zijp wijst via een raam naar het dak: ,,Kijk, vooral dat heeft het moeten ontgelden. Er is binnen veel waterschade, maar er is een relatief klein gedeelte echt afgebrand. Daar ben ik de brandweer dankbaar voor. Zij hebben erger voorkomen."

 

HERSTELLEN De dagen na de brand was het een aan- en afrijden van mensen die kwamen helpen. Bij elkaar zijn al wel zo'n honderd mensen in touw geweest. Zo werden installaties gerepareerd en werd de door roet en water aangetaste apparatuur schoongemaakt. ,,We hadden in totaal 26 installaties en ik verwacht dat we minimaal de helft weer kunnen repareren", aldus Zijp.

De werkzaamheden zullen nog lang gaan duren, maar Zijp weigert zich neer te leggen bij het feit dat het Knopjesmuseum nooit zijn deuren zou openen. Als kunstenaar houdt hij zich bezig met projecten die niet makkelijk zijn en betreedt hij ongebaande paden. Dat blijft hij doen. ,,De collectie heeft het grotendeels overleefd, dus die gaan wij binnenkort tentoonstellen. Al was het alleen maar voor alle mensen die ons nu helpen en aanmoedigen. Voor de rest gaan we niet kijken naar wat we hebben verloren, maar wat we nog kunnen doen. Dat is veel, want veel ruimtes in het pand zijn niet in aanraking gekomen met het vuur."

Het pand lijkt volledig hersteld te kunnen worden, alleen moet dan wel eerst alles leeggehaald worden. De komende dagen is er dus nog veel werk te doen en daarom nodigt Zijl iedereen uit om te komen helpen. ,,Vanaf 10.00 uur is iedereen dagelijks in de theaterzaal van De Spullenmannen welkom."

foto 1 De vlammen sloegen vrijdagavond uit het dak van het museum.

foto 2 De schade viel relatief mee, al is er nog wel veel werk te verzetten voordat het museum daadwerkelijk zijn deuren kan openen.