• Herman Nijhoff

Het Uur van de Wolf:Het voorval, Armando en de mythe

AMERSFOORT De NTR zendt op NPO2 donderdag 9 mei (22.55 uur) een documentaire uit over de Amersfoortse Armando. De documentaire volgt het laatste hoofdstuk in het leven en het werk van één van Nederlands belangrijkste naoorlogse kunstenaars. De makers laten zien dat kunstenaar en werk samenkomen in een fascinerend gesamtkunstwerk over trauma, schuld en herinnering.

'Je leven wordt gevormd door wat er in je jeugd gebeurt', aldus kunstenaar Armando. Zíjn jeugd staat in het teken van één, allesbepalend voorval: tijdens de Tweede Wereldoorlog doodt een jongen in het bos een Duitse soldaat. Het verhaal komt in Armando's werk in vele vormen terug; een noodlottig treffen, een slachtoffer die dader wordt, een schuldig bos dat alles zag maar zwijgt. Was Armando betrokken bij de noodlottige gebeurtenis of heeft hij een tragedie van mythologische proporties bedacht? In de documentaire 'Het Voorval – Armando en de mythe' gaan filmmakers Sjors Swierstra en Roelof Jan Minneboo op zoek naar antwoorden.

Het Voorval speelt een essentiële rol in het werk van schilder, schrijver, dichter, beeldhouwer, violist en theatermaker Armando (1929-2018). In interviews begint hij er regelmatig zelf over, maar als er wordt doorgevraagd weert hij af. Dus blijven er vragen: was hij er zelf bij betrokken of heeft hij een universele tragedie bedacht, een eigen mythe, die als rode draad door zijn omvangrijke oeuvre loopt?

GEWELDDADIG IMAGO Armando, de charismatische man met de koude loerende ogen, heeft zijn fascinatie voor geweld nooit onder stoelen of banken gestoken. Hij cultiveert al sinds zijn eerste verschijning op het toneel van de kunst een gewelddadig imago. Hij laat zich portretteren met wapentuig en noemt zichzelf 'het fenomeen Armando'. Vindt die fascinatie en het spel dat Armando ook op hoge leeftijd nog met zijn imago speelt, zijn oorsprong in het voorval?

Regisseurs Swierstra en Minneboo, al lang geïntrigeerd door de mens Armando en diens knarsende oeuvre, kruipen naarmate de film vordert steeds dichter op de huid van de kunstenaar. Ze confronteren hem met het mythische beeld dat hij van zichzelf heeft geschetst. Armando geeft zich niet zomaar gewonnen, hij strijdt voor de autonomie van zijn kunstenaarschap. Zal Armando, nu het einde nadert, spreken over wat er voorviel in het bos?