• Ariane Polderman (69) in de ‘beeldentuin’ van haar Hooglandse woning.

    Hans Vos

Japan kleurt het leven van Hooglandse Ariane Polderman

AMERSFOORT Een onverwachte studiereis naar Japan, in 1978, veranderde het leven van de Hooglandse kunstenares Ariane Polderman, oud-docente beeldende vorming. Het land werd haar inspiratiebron.

Hans Vos

Druk je in de Hooglandse buurt Bieshaar op de bel van de woning van Ariane Polderman, kun je de toekijkende, uit steen gebeeldhouwde kleine baviaan niet missen. De sculptuur heeft een ereplaatsje naast de voordeur. Op ooghoogte. ,,Hij keurt het bezoek'', zegt de 69-jarige kunstenares bij de begroeting.

Binnen geldt de Japanse traditie: schoenen uit in de gang alvorens de woonkamer - voorzien van een bamboevloer - te betreden. Deze gedragsregel hanteert zij sinds haar kennismakingsreis naar het land van de rijzende zon, in 1978. Dit voorjaar was zij voor het eerst na 35 jaar weer terug op Japanse bodem in gezelschap van haar zoon, één uit een drieling. ,,Hij vroeg: 'Mama, wil jij mij Japan laten zien?' En dat wilde moeders wel. ,,Hij was de routeplanner, ik was er voor de contacten. En de Japanse woorden kwamen gewoon weer terug na al die jaren.'' Een warme band met het oosterse land, waar zij in de jaren 1978-1983 studies beeldhouwen in graniet en marmer volgde, werkte én exposeerde, heeft zij altijd gehouden. Dat is in ruime mate af te lezen van de in haar huis uitgestalde figuratieve en abstracte kunstwerken. De Japanse elementen zijn overduidelijk aanwezig in haar inkt-schilderijen. Prachtig van eenvoud zijn ze, en alle voorzien van een officieel stempel met haar 'Japanse naam' - een zogeheten 'rakkan-in'.

De oud-docente beeldende vorming aan middelbare scholen, waaronder het Corderius College en De Amersfoortse Berg, vindt haar inspiratie buiten de deur. De natuur schenkt haar een groot expressievermogen. Ook tussen al het groen in haar achtertuin is dat treffend te zien. ,,Maar die stenen Japanse lantaarn heb ik niet zelf gemaakt, hoor'', merkt Ariane Polderman op. Elk zelfgemaakt beeld in en bij huis heeft z'n verhaal. Al is dat van de ram, die op de vensterbank voor het achterraam staat, wel heel persoonlijk. ,,Dat heb ik speciaal gemaakt voor de verjaardag van mijn vader, wiens sterrenbeeld ram was. Sinds zijn overlijden staat het bij mij in huis.''

Op zaterdag 2 en zondag 3 juni was zij één van de exposanten tijdens de zesde editie van Kunstroute Hoogland.

COELHORST ART EVENT En er is nóg een plaatselijke kunsthappening waar zij haar eigen werk etaleert: de Coelhorst Art Event. Dat wordt in het weekeinde van 22 en 23 september voor het derde jaar in successie gehouden op Landgoed Coelhorst.

Een laatbloeier, nee, dat is zij niet. ,,Op de kleuterschool tekende ik al graag. In het Montessori-onderwijs heb ik er gelukkig veel vrijheid in gekregen.'' De in Bilthoven geboren Ariane Polderman begon na haar middelbare schooltijd aan de toenmalige (pedagogische) kunstacademie Middelloo in Amersfoort een opleiding voor beeldende vorming. ,,Een heerlijke tijd, waar ik als tiener écht van heb genoten.'' Een openluchtexpositie van beelden in De Bilt opende haar ogen. ,,Zo móói, al die stoere stenen beelden. Steen is weerbarstig, steen overleeft ons. Dát fascineert mij. Het is mijn uitdaging om daar vorm aan te geven.''

Nadat zij een aantal jaren in het middelbaar onderwijs les had gegeven en 'een beetje had gespaard', kreeg zij in 1978 - mede dankzij een kleine studiebeurs - een unieke ontplooiingskans: een praktische opleiding in Japan. De trip naar het onbekende land begon op het station van Amersfoort waar zij op de trein stapte. Niet om naar Schiphol te gaan, maar om tussen de rails het grootste deel van de afstand te overbruggen. Eerst naar Moskou en vandaar met de Trans-Siberië Express dwars door de toenmalige Sovjet-Unie. De bestemming was een marinehaven nabij Vladivostok. Het laatste deel van de expeditie werd per boot afgelegd, naar de Japanse havenstad Yokohama.

Aan de Tamagawa Universiteit in Machida, een voorstad van Tokyo, leerde zij de fijne kneepjes van het beeldhouwen. Als enige vrouwelijke student. ,,Ik kreeg een brok graniet, een beitel, een hamer en de opdracht om het eerst maar eens recht te maken. Zo begon ik. Het was stoffig, ik sloeg op mijn duim, ik schoot uit en kreeg de klap net zo hard terug. Ik moest leren scheppend te beitelen. Er gingen weken voorbij, voordat ik iets toonbaars had gemaakt.''

Met drie 'Made in Japan'-pronkstukken kwam zij thuis. Zij heeft er nooit afstand van gedaan. Al was het maar omdat deze beelden inhoud hebben gegeven aan haar bestaan, dat een tijdlang - als alleenstaande moeder van een jonge drieling - keihard was. Zij laat die zware periode niet onbesproken. Het beeldhouwen schoot er toen bij in. ,,Dat was een soort pauze.'' Met een zonzijde, gelukkig. ,,Ik kon de draad weer oppakken.'' Haar creativiteit kreeg zichtbaar nieuwe impulsen.

Zonder stress tovert zij keer op keer wat moois uit haar handen. ,,Héérlijk, dat gehak.'' En daar blijft het niet bij. Ook het fijnzinnig met inkt schilderen, volgens de Japanse stijl op rijstpapier, kreeg zij onder de knie. Ogenschijnlijk moeiteloos zo te zien aan de ruime collectie prenten van planten en vogels die zij bezit. Hoe langer je naar een door haar gemaakte tekening kijkt, des te meer die gaat leven. En dat is precies wat Polderman voor ogen had, toen zij eraan begon.