• Milena Dzekova in betere tijden.

    Archief Milena Dzekova
  • Milena Dzekova in haar beste jaren.

    Archief Milena Dzekova
  • Milena Dzekova met de Bulgaarse president Petar Stoyanov.

    Archief Milena Dzekova
  • Milena Dzekova met de Dalai Lama.

    Archief Milena Dzekova

Ernstig zieke violiste Milena zoekt hulp

AMERSFOORT Milena Dzekova, ooit een gevierde violiste en multi-talent, kampt met ziekte en meer tegenslag. Ze zoekt hulpverleners, waaronder: een biograaf. Haar internationale carrière begon in Amersfoort.

Wie wil het levensverhaal van Milena Dzekova vastleggen? Ze heeft véél te vertellen; genoeg voor een boek en misschien wel een film, denkt ze. Maar ze komt er zelf niet aan toe. Ze kampt met allerlei gezondheidsklachten en weet bovendien niet hoeveel tijd ze nog heeft. In augustus werd kanker in haar tong geconstateerd. Ze moet geregeld naar het ziekenhuis voor onderzoek en operaties.

Maar, nogmaals: ze heeft veel te vertellen. Ze kwam als 4-jarige met haar moeder naar Nederland vanuit haar geboorteland Bulgarije. In Amersfoort werd ze ontdekt als wonderkind op de viool. Ze speelde een volle prijzenkast bij elkaar en reisde de wereld rond met haar instrument.

Ze trad op met Jaap van Zweden, Toots Thielemans en Julio Iglesias. Ze speelde voor het koninklijk huis in Thailand, Monaco en Bulgarije. Ze trad op als soliste in het Amsterdamse Concertgebouw. Ze woonde in zeven landen. Tussen de bedrijven door zag ze kans de A MUSTT Foundation op te richten, een stichting die de mensenrechten wil ondersteunen met kunstprojecten. De afkorting staat voor 'Arts and Music Uplifting Society towards Transformation and Tolerance'. De Bulgaarse president Petar Stoyanov zette haar in als 'Ambassador at large'.

'LEVEND VERBRAND' Aan deze triomftocht kwam een einde na twee ongevallen. Bij de eerste raakte ze zwaar gewond, bij de tweede werd ze 'bijna levend verbrand'. Na enkele jaren in een rolstoel kan ze weer korte afstanden lopen. Maar onlangs werden dus kankercellen gevonden. En dat terwijl ze al mantelzorger is van haar moeder en haar stiefvader, die aan deze ziekte lijden.

De kanker in de tong werd volgens haar veroorzaakt door de ontelbare keren dat ze tevergeefs haar stem moest verheffen. Want de hulpverleners laten haar in de kou staan, vindt ze. De instanties verwijzen naar elkaar. ,,Dat krijg je ervan als je jarenlang een roepende bent in de woestijn. Het gevolg van uitputting en stress.''

EX-MANAGER Ook kan ze wat hulp gebruiken bij het weer oppakken van de viool. Ze bespeelde het instrument voor het laatst in 2004. Op eigen houtje komt ze er niet aan toe. Wie neemt haar het werk uit handen? En is er iemand met verstand van juridische zaken? Ze zegt dat haar ex-manager haar papieren liet ondertekenen toen ze, na een coma en een hersenschudding, niet in staat was om te lezen.

Na vele jaren in het buitenland is ze sinds een half jaar weer geregeld in Amersfoort te vinden, allereerst om voor haar stiefvader te zorgen. Ondanks haar klachten over uitblijvende steun is ze gehecht aan de stad. ,,Ik begon met de viool op de muziekschool van Amersfoort. Mijn leraar was Qui van Woerdekom. Hij zag mijn talent en heeft mij goed begeleid.''

STIEFMOEDER Toen het gezinsleven onder druk stond door de scheiding van haar ouders, werd ze liefdevol opgevangen door de Amersfoortse familie Van Essen. Corrie van Essen werd een soort stiefmoeder. Corrie's zoon Jan is al bijna veertig jaar lang haar stiefvader.

Dat Milena uitstekend kon leren, bleek ook op het vwo; ze deed er haar eindexamen als vijftienjarige. Ze begon op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag op haar twaalfde en sloot haar muziekstudie af op het conservatorium in Rotterdam, met als aantekening 'summa cum laude'. Ze kreeg daarna een studiebeurs om verder te kunnen studeren op de Juilliard School of Music in New York.

Ze toont foto's uit het verleden: een stralende jonge vrouw, geportretteerd met de Dalai Lama, Bill Clinton en de president van Bulgarije in de jaren 1997 - 2002: Petar Stoyanov. Nu denkt ze erover om 'duizenden spullen' te verkopen en aan 'crowdfunding' te gaan doen om de kosten van een operatie te betalen.

Ze schrijft in een mail, enkele dagen na het interview: ,,Iedereen verdient een tweede kans om iets met je talenten bij te dragen aan de maatschappij. Ook als je ziek of gehandicapt bent. Daarom zal ik blijven vechten tot de laatste dag van mijn leven.'' Ze geeft het mailadres 1lifelongtraining@gmail.com door, alsmede de websites www.milenadzekova.net en www.musicfoundations.org. Optredens van Dzekova zijn ook op YouTube te vinden.