• Raadslid Rob Molenkamp (SP).

    Gemeente Amersfoort

Pleidooi voor zieke essen; 'niet meteen kappen!'

AMERSFOORT De SP vreest voor de toekomst van zo'n zesduizend essen in Amersfoort. De bomen zijn ziek of zullen dat spoedig worden. Volgens de SP kunnen veel bomen worden gered als ze de tijd krijgen om op eigen houtje op te knappen. Ook bestaat de mogelijkheid om wat zieke takken te snoeien. Dit kost echter tijd en geld. Het simpelweg kappen van de bomen is makkelijker en goedkoper. 

Jeroen de Valk

In vragen aan het college roept raadslid Rob Molenkamp van deze partij het college op om vooral niet lukraak te gaan kappen. Molenkamp schrijft aan deze krant: ,,De SP vindt het van groot belang dat we de afname van het aantal bomen in onze stad niet nóg meer versnellen dat nu al het geval is.'' Hij herinnert aan het motto van de door de raad onderschreven Groenvisie: 'Samen maken we de stad groener'. Molenkamp: ,,Ieder jaar raakt Amersfoort weer enkele duizenden bomen kwijt aan de kettingzaag. Het overgrote deel hiervan wordt opgestookt tot CO2.'' 

SCHIMMEL De zieke bomen waar de SP het over heeft, lijden aan de zogenaamde 'essentaksterfte'. Ze zijn geïnfecteerd met een schimmel. Het aantal essen in Amersfoort vormt ongeveer tien procent van alle bomen in de stad, en de meeste essen - tachtig procent - zijn ziek of zullen dat op korte termijn worden. Rob Molenkamp (SP): ,,Ik vrees dat de wethouder zal kiezen voor de goedkoopste weg en de geïnfecteerde bomen laat kappen. Geld voor herplant is er niet. De schimmel die de boom infecteert, is te behandelen en volwassen bomen kunnen de ziekte overleven.'' 

UNIVERSITEIT Met schriftelijke vragen aan het college wil Molenkamp onder meer weten: wat gaat de wethouder doen om te voorkomen dat geïnfecteerde bomen worden gekapt? Wat wordt er gedaan om meer infecties te voorkomen? Hoeveel geld is er gereserveerd voor de bestrijding van de essentaksterfte?

Molenkamp weet zich gesteund door onderzoekers van de universiteit van Wageningen. Op de website van Wageningen University & Research publiceerde onderzoeker Jelle Hiemstra een pleidooi voor 'terughoudendheid bij het kappen en snoeien van essen die zijn aangetast door essentaksterfte'. ,,Vooral oudere bomen kunnen vaak nog meerdere jaren overleven als ze zijn aangetast, en soms zelfs deels weer herstellen.''

VERDORD BLAD De schimmel heet hymenoscyphus fraxineus, komt uit Azië en is een 'invasieve exoot'. Ofwel: een organisme dat buiten de oorspronkelijke omgeving geen natuurlijke vijanden kent en zich zodoende ongehinderd kan uitbreiden. Essentaksterfte is te herkennen aan verdord blad in de kroon van een boom, en langgerekte, afgestorven plekken in de bast rond de aanzet van geïnfecteerde takken.

ONDERZOEK Volgens onderzoek kunnen vooral bomen in een 'stedelijke omgeving' - en daarmee die in Amersfoort - overleven. Hier bestaat namelijk minder kans op verdere infecties. De universiteit adviseert desnoods enkele zieke takken te snoeien. Oudere, grotere bomen kunnen zelf gezonde takken laten doorgroeien en zullen veelal de ziekte overleven.

Een afdoende middel tegen de essentaksterfte is er echter nog niet. De universiteit onderzoekt momenteel of gezonde essen ook gezonde nakomelingen opleveren; wie weet kan zo een nieuwe 'zaadbron' worden gevonden waaruit een gezonde populatie voortkomt. Ook zoeken Hiemstra cum suis naar resistent plantmateriaal.