• Kunsthandelaar Marcel Gieling was nauw betrokken bij de totstandkoming van de expositie over Gerard Hordijk.

    Joyce de la Croix

Hordijk en Mondriaan: jarenlange vriendschap tussen ogenschijnlijke tegenpolen

AMERSFOORT In Museum Flehite is de tentoonstelling 'Gerard Hordijk, buurman en vriend van Piet Mondriaan' te zien. Wie was deze Hordijk en wat was zijn band met Mondriaan? We vragen het aan kunsthandelaar en Hordijk-kenner, Marcel Gieling.

 

,,Gerard Hordijk was in zijn tijd een succesvol kunstenaar", vertelt Gieling.  ,,Hij exposeerde vaak, verkocht goed en kreeg veel opdrachten van bedrijven en instellingen. In opdracht van de gemeente Amsterdam maakte hij bijvoorbeeld wandschilderingen voor het Concertgebouw en de Stadsschouwburg. Schilderingen die nog steeds te zien zijn. In Amersfoort is het reliëf van een vuurspuwende draak op het schakelstation aan de Amsterdamseweg, vlak achter supermarkt Dirk van den Broek, van zijn hand." Hordijk en Mondriaan leerden elkaar kennen in 1927 in Parijs. ,,Hordijk was de onderbuurman van Piet Mondriaan in het ateliercomplex aan de Rue du Départ  Hij maakte in dat jaar een portret van Mondriaan. ,,Heel bijzonder," meent Gieling, ,,Want van Mondriaan zijn in totaal maar twee portretten gemaakt." 

 

FIGURATIEF Op het oog hadden Gerard Hordijk en Piet Mondriaan niet zo veel met elkaar gemeen, denkt Gieling. ,,Mondriaan was 55 toen hij Hordijk leerde kennen. Een flamboyante persoonlijkheid, altijd onberispelijk gekleed. Hordijk was 27 jaar jonger en gaf niets om uiterlijk vertoon. Maar dat was niet het grootste verschil: in artistiek opzicht liepen de twee totaal uiteen. Mondriaan was filosofisch ingesteld en probeerde zijn visie te verbeelden in abstracte composities in primaire kleuren. Zijn jonge vriend Hordijk  wilde de werkelijkheid in een eigen handschrift vastleggen. Hij bleef zijn hele leven figuratief werken en liet zich inspireren door schilders zoals Matisse en Dufy. Wat de twee kunstenaars nu precies in elkaar waardeerden is denk ik wel een onderzoek waard. Wie weet dat er in de toekomst een kunsthistoricus zich nog daarover zal buigen. "

LICHTVOETIG Ondanks hun uiteenlopende visie op kunst, bleven de kunstenaars vrienden tot aan de dood van Mondriaan in 1944. Na de Parijse periode kwamen ze elkaar in de jaren '40 ook weer tegen in New York. Beiden waren daar heen gegaan vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Gieling: ,,Mondriaan was in die tijd echt wel een bekendheid, maar hij verkocht weinig werk. Zijn vriend Hordijk nam hem daarom regelmatig uit eten of zorgde voor vervoer naar tentoonstellingen." Tegenwoordig is Piet Mondriaan wereldberoemd, terwijl Gerard Hordijk wat op de achtergrond is geraakt. In Museum Flehite wordt iets van dat contrast opgeheven door een tentoonstelling te wijden aan het lichtvoetige oeuvre van Hordijk.''

 

'Gerard Hordijk, buurman en vriend van Piet Mondriaan' is nog te zien t/m 24 september 2017 in Museum Flehite.

 

LEZING In juli geeft Marcel Gieling twee keer een lezing over Gerard Hordijk, op maandag 10 en maandag 17 juli om 13.30 uur. Meer informatie en entreekaarten: www.museumflehite.nl